Bridging qhov sib txawv: Cov tswv yim hloov pauv rau kev siv hluav taws xob nyob deb nroog hauv Nigeria

May 24, 2024

Tso lus

Tau qhov twg los: businessday.ng

 

Abba Aliyu REA

 

Abba Aliyu coj ntau yam kev paub dhau los rau nws lub luag haujlwm ua MD / CEO ntawm Lub Chaw Haujlwm Saib Xyuas Hluav Taws Xob Hauv Nroog (REA). Ua ntej nws tau teem sijhawm, nws tau ua tus thawj coj ntawm Lub Tsev Haujlwm Saib Xyuas Kev Ua Haujlwm rau World Bank thiab African Development Bank qhov $ 550 lab Nigerian electrification project, tsom rau kev nyiam kev lag luam ntiag tug hauv kev tsim hluav taws xob txuas ntxiv mus.

 

Nws tau ua tus thawj coj ua haujlwm ntawm Nigeria Bulk Electricity Trading Plc thiab yav dhau los tuav txoj haujlwm ntawm Nigerian Security Printing thiab Minting, Aso Savings thiab Loan, qhov uas nws tau ua raws li kev tswj hwm kev ua tau zoo uas tau lees paub los ntawm Microsoft ntawm 2009 Kev Lag Luam Hloov Pauv, WaterAid, thiab Tsev Neeg. Health International, lub koom haum saib xyuas kev noj qab haus huv tau txais nyiaj los ntawm USAID.

 

Tshwj xeeb tshaj yog, Abba tsis ntev los no tau coj tus qauv tsim ntawm lub ntiaj teb loj tshaj plaws pej xeem kev lag luam off-grid project, $ 750 lab Distributed Access Los Ntawm Kev Siv Hluav Taws Xob Hluav Taws Xob Hluav Taws Xob, pib thaum Lub Yim Hli 2024. Nws tau ua qhov tseem ceeb hauv kev ua tiav ntawm Nigerian Electrification Project, xa tawm ntau tshaj 150 daim phiaj me me thiab 1.5 lab lub hnub ci hauv tsev thoob plaws lub tebchaws.

 

Hauv kev xam phaj tshwj xeeb no nrog BusinessDay's Bashir Ibrahim Hassan, Abba Aliyu qhia nws txoj kev xav nplua nuj ntawm Nigeria Lub Chaw Saib Xyuas Hluav Taws Xob Hauv Nroog.

 

Coj kuv rov qab mus rau lub sijhawm koj tau ua haujlwm. Koj puas pom cov tswv yim los txhawb txoj haujlwm ntawm REA?

 

Ua ntej kuv lub luag haujlwm tam sim no, kuv tau koom nrog REA qhov kev tswj hwm qhov project, uas tshwj xeeb tsom rau kev ua raws li Nigeria Electrification Project. Kuv lub zeem muag ib txwm yog los txhawb kev ua haujlwm zoo ntawm kev coj noj coj ua yav dhau los, tshwj xeeb yog Mrs. Damilola Ogunbiyi lub hlwb, Nigeria Electrification Project.

 

Hais txog kev tswj hwm, kuv yuav tsum lees paub tias Tus Thawj Kav Tebchaws Honour ntawm Lub Hwj Chim, Adebayo Adelabu, tau ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev pib ua kom muaj peev xwm ua kom muaj zog hauv Nigeria. REA lub hom phiaj txuas ntxiv tshaj qhov tsuas yog muab hluav taws xob nkag. Peb lub hom phiaj txhawm rau qhib qhov kev loj hlob zoo ntawm kev lag luam hauv zej zog hauv cov zej zog tsis muaj kev pab. Nigeria cov neeg coob ntawm cov chaw tsis tau txais kev pabcuam thiab tsis tau txais kev pabcuam xav tau kev txiav txim siab, cuam tshuam. Ib txoj haujlwm tseem ceeb uas kuv txaus siab rau yog tsim Cov Tuam Txhab Hluav Taws Xob Hluav Taws Xob (RESCOs). RESCOs ntxiv cov tuam txhab faib khoom nrog cov khoom siv hluav taws xob (50–100 MW) thiab lub hom phiaj los pab txhawb rau Nigeria lub hom phiaj ntawm cov pa roj carbon nruab nrab los ntawm 2060, ua raws li Thawj Tswj Hwm Tinubu Cov Txheej Txheem Kev Cia Siab Tshiab. Kuv lub chaw ua haujlwm npaj los txhawb kev ua haujlwm ntawm Txoj Cai Hluav Taws Xob tshiab, ua kom muaj kev koom tes hauv lub xeev hauv kev siv hluav taws xob nyob deb nroog. Qhov no txhawb kev sib koom tes thiab nce kev saib xyuas pej xeem ntawm REA cov dej num, thiab lub hauv paus ntsiab lus no yuav coj cov nyiaj txiag (cov nuj nqis thiab kev ncaj ncees) hauv kev txiav txim siab txog kev nqis peev rau RESCOs (ntev, luv, lossis nruab nrab). Transparency thiab accountability nyob rau hauv lub sector no ib txwm muaj teeb meem. Txhawm rau hais txog qhov no, kuv npaj yuav nthuav qhia, thawj zaug, kev npaj ua haujlwm peev thiab tshaj tawm cov ntawv tshaj tawm txhua xyoo los xyuas kom meej lub luag haujlwm rau National Assembly appropriations. Cov theem ntawm pob tshab no muaj peev xwm rau kev hloov pauv tseem ceeb thiab ruaj khov. Txawm hais tias peb txoj kev taug kev tau muaj kev vam meej zoo thiab ob peb lub teeb meem, peb tsis nres qhov ntawd. Peb npaj yuav tsim kom muaj National Control Center nyob rau hauv REA rau digitally taug qab mini-grid thiab daim phiaj txuas ntxiv rau kev ua haujlwm thoob tebchaws.

 

Dab tsi yog cov ntsiab lus ntawm cov qauv nyiaj txiag rau qhov project no thiab koj cov tswv yim los txhim kho nws ntxiv?

 

Lub REA leverages lub tswv yim nyiaj txiag muaj ntau haiv neeg. Lub Rooj Sib Tham Hauv Lub Tebchaws tau muab lub hauv paus ruaj khov, thaum ob tog thiab kev koom tes nrog ntau lub koom haum xws li World Bank thiab African Development Bank muab cov peev txheej ntxiv. Kev pab nyiaj txiag los ntawm cov koom haum xws li UNIDO thiab UNDP kuj tseem ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev tsim cov phiaj xwm cuam tshuam, thiab peb tab tom nrhiav cov nyiaj pab zoo sib xws los rov ua cov kev vam meej thoob tebchaws. Tsis tas li ntawd, kev sib tham nrog Fabkis txoj kev txhim kho lub koom haum tshawb nrhiav lub peev xwm ntawm tsoomfwv cov qauv qiv nyiaj los pab txhawb kev tsim kho vaj tse. Tshaj li qhov pom tseeb, peb lub hom phiaj yog los ntawm cov qauv siv nyiaj rov qab uas nyiam cov neeg nrhiav nyiaj txiag yav tom ntej. Tsim kom muaj kev vam meej ntawm cov phiaj xwm yav dhau los xws li Kev Ua Liaj Ua Teb Zoo Tshaj Plaws thiab Africa Mini-Grid Project, peb tab tom tsim ib lub hauv paus rau kev ruaj ntseg nyiaj txiag mus sij hawm ntev rau cov haujlwm zoo sib xws thoob plaws hauv lub tebchaws. Qhov kev siv ntau yam no ua kom muaj kev ruaj khov mus ntev ntawm peb cov kev siv hluav taws xob.

 

Koj txoj hauv kev kom ua tiav lub zeem muag no yog dab tsi, thiab peb yuav tsum saib xyuas qhov tshwm sim thaum ntxov?

 

Tus Thawj Fwm Tsav Saib Xyuas Lub Hwjchim Hwjchim twb tau teeb tsa cov phiaj xwm los txhawb kev tsim hluav taws xob los ntawm ib puag ncig 3,500 megawatts mus rau nruab nrab ntawm 6, 000 thiab 6,500. Raws li nws kev coj noj coj ua, Lub Tsev Haujlwm tau tsom mus rau kev siv txoj cai lij choj Nigerian Hluav Taws Xob ntawm 2023 los tsim kom muaj kev lag luam ntiag tug, kev sib tw hluav taws xob uas txhawb kev koom tes nrog pej xeem thiab ntiag tug thiab lub hom phiaj rau cov nqi them nqi hluav taws xob. Ntawm kuv tus kheej, peb tab tom siv ntau txoj hauv kev kom ua tiav qhov kev xav tau zoo. Cov phiaj xwm cuam tshuam loj tau ua tiav, suav nrog 35.5 megawatts rau xya lub tsev kawm ntawv qib siab thiab tsev kho mob qhia hauv ob lub hlis tom ntej. Kev ua haujlwm nrog Tus Thawj Kav Tebchaws Honorable thiab muaj peev xwm ua tus Thawj Tswj Hwm yog nyob rau hauv peb cov phiaj xwm. Ib daim phiaj sib txuas me me uas ua haujlwm ntau dua 60,000 hauv Ondo tau teeb tsa rau kev ua haujlwm rau lub hli tom ntej, thiab 100 lub thawv ntim me me tau siv tsis ntev los no hauv qee lub tsev kho mob. Peb txoj haujlwm peev, suav nrog ntau qhov sib txawv me me, daim phiaj txuas ntxiv, thiab lub hnub ci hauv tsev, kuj tseem yuav pib sai sai no.Kev txhawb nqa lub zeem muag no yog ib qho kev nthuav dav, ib kauj ruam-ib-kauj ruam uas kuv tau tsim. Qhov Kev Tshaj Tawm Txog Kev Siv Hluav Taws Xob Los Ntawm Kev Siv Hluav Taws Xob Hluav Taws Xob Hluav Taws Xob Cov phiaj xwm phiaj xwm hluav taws xob 23 feem pua ​​​​ntawm Nigeria cov neeg tsis muaj hluav taws xob (kwv yees li 19.5 lab tus tib neeg) los ntawm kev sib xyaw ntawm lub hnub ci hauv tsev rau 15 lab Nigerians, cais mini-daim phiaj rau 3 lab, thiab sib cuam tshuam mini-grids rau 1.5 lab. Peb yuav ua kom muaj kev sib koom ua ke ntawm cov nyiaj pab tsawg kawg nkaus, cov nyiaj pab cuam raws li kev ua tau zoo, thiab cov txiaj ntsig raws li lub hauv paus kom ua tiav cov hom phiaj no.

 

Qhia rau peb paub ntxiv txog kev ua haujlwm raws li lub hauv paus.

 

Nws yog ib qho kev tshwm sim raws li lub hauv paus ntsiab lus uas Lub Chaw Haujlwm Saib Xyuas Hluav Taws Xob Hauv Nroog (REA) tau sim thiab pom tias muaj txiaj ntsig zoo. Txoj hauv kev no qhia txog kev ua tiav cov txiaj ntsig tau hais tseg ua ntej thiab txo qis kev cuam tshuam thaum ua tiav qhov project. Peb pab neeg tsuas yog cuam tshuam thaum qhov project tiav. Lub moj khaum no muaj txiaj ntsig zoo uas tam sim no tau ua piv txwv los ntawm World Bank txoj haujlwm txuas ntxiv hauv kev ua liaj ua teb hu ua ACRISA. Paub txog REA qhov kev ua tau zoo raws li lub hauv paus kev ua tau zoo, World Bank tau kos npe rau MOU nrog peb los tsim kom muaj ib qho txiaj ntsig zoo sib xws rau ACRISA, thiab peb yuav muab kev pab cuam los ntawm embedded peb cov neeg ua hauj lwm nyob rau hauv ACRISA lub project tswj chav tsev los pab txhawb kev tsim kho. Zuag qhia tag nrho, thaum nws yog qhov tshwm sim-raws li, kuj tseem muaj lub ntsiab lus meej ntawm tus qauv xav tau rau cov haujlwm zoo li no yuav tsum tau siv los yog siv.

Nigeria ntsib teeb meem kev nyab xeeb hauv qee thaj tsam. Muab koj lub zeem muag ntawm kev nkag mus rau thoob ntiaj teb, koj puas tuaj yeem piav qhia txog koj lub tswv yim kom muaj kev nyab xeeb rau kev siv cov haujlwm hauv thaj chaw xws li Northwest, Northeast, Southwest, thiab Southeast? Cov kev ntsuas tshwj xeeb twg raug coj los txo cov kev pheej hmoo ntawm kev nyab xeeb?

 

23 feem pua ​​​​kev npaj hluav taws xob yog nyob thoob plaws lub tebchaws. REA tau dhau los ua "txhua qhov chaw koj mus" hom, thiab qhov no yog vim muaj qhov ua tiav lossis ua tiav REA qhov project hauv txhua lub xeev lossis tsoomfwv hauv nroog. Kuv hais qhov no tsis muaj kev ntshai ntawm kev tsis sib haum xeeb. Peb modus operandi yog ua haujlwm nrog cov neeg tsim khoom paub txog thaj chaw hauv cheeb tsam.

 

Tus nqi pheej yig npaum li cas rau cov neeg, thiab REA yuav ua li cas thiaj li them nqi hauv cov zej zog?

 

REA tseem ceeb rau kev ruaj khov mus ntev hauv nws cov phiaj xwm me me, thiab lawv tsis pub dawb kiag li. Cov neeg siv them tus nqi tswj hwm uas cuam tshuam txog tiam, kev sib kis, thiab cov nqi kho mob, teeb tsa los ntawm Nigerian Electricity Regulatory Commission (NERC). Qhov tseem ceeb, qhov tariff no txhawb kev pob tshab thiab kev them taus los ntawm kev koom tes hauv zej zog hauv kev sib tham qhib. Ib feem ntawm cov tariff kuj tau muab faib rau yav tom ntej hloov roj teeb, ua kom cov kab sib chaws ua haujlwm ntev yam tsis muaj cov neeg siv khoom ntxiv. REA zam ib qho me me-haum-txhua txoj hauv kev rau kev them nqi. Thaum cov tariffs nyob rau hauv ib qho zoo sib xws, qhov yooj yim muaj nyob rau hauv tus account rau cov kev pom zoo hauv zej zog nrog cov neeg tsim khoom thiab cov kev xav tau tshwj xeeb. Qhov no txhais tau hais tias cov zej zog uas muaj kev thauj mus los nyuaj lossis xav tau kev saib xyuas yuav tau them me ntsis ntxiv piv rau qhov xav tau tsawg dua.

 

Hais txog thaj chaw thaj chaw thiab cov pej xeem tau txais kev pab, koj yuav piav qhia txog REA qhov cuam tshuam rau kev siv hluav taws xob thoob plaws hauv Nigeria, thiab lub koom haum saib xyuas cov phiaj xwm me me hauv zej zog li cas?

 

Kuv xav hais tias vim hais tias tus Minister of Power txoj kev mus kom ze thiab REA cov kev sib koom ua ke siv cov kev cai lij choj tshiab, txhawb kev koom tes nrog pej xeem thiab ntiag tug, thiab tsom mus rau kev koom ua ke thev naus laus zis kom tau raws li Nigeria qhov kev xav tau ntawm lub zog loj hlob thiab txhawb kev txhim kho kev lag luam, peb tau cog lus los daws qhov kev sib tw. los ntawm kev ua phem rau lub taub hau, ua raws li Thawj Tswj Hwm Buhari tsom mus rau cov haujlwm cuam tshuam. Ib yam li tsoomfwv cov phiaj xwm loj loj, peb tau txiav txim siab ua kom muaj kev vam meej hauv lub sijhawm luv luv. Peb lub zeem muag txuas ntxiv tshaj qhov hluav taws xob tam sim ntawd.

 

Peb xav txog Kev Pabcuam Hluav Taws Xob Hluav Taws Xob Hluav Taws Xob (RESCOs) hloov mus rau cov khoom siv hluav taws xob ruaj khov tswj xyuas cov ntaub ntawv ntau dua 50 megawatts, nrog lub peev xwm xa tawm kev tshaj lij mus rau lwm lub tebchaws African. Hais txog kev tiv thaiv mini-grid infrastructure, sustainability yog qhov tseem ceeb. Tus Thawj Fwm Tsav Saib Xyuas Kev Ncaj Ncees yeej ib txwm hais txog qhov xav tau kev hloov kho los txhim kho lub teb chaws daim phiaj xwm kev ntseeg tau, txo qis kev tawm tsam, thiab txhim kho tag nrho cov txiaj ntsig hauv kev faib hluav taws xob. Yog li, ua ntej xa mus, peb txhawb nqa kev nkag siab ntawm zej zog cov tswv cuab los ntawm kev tsim cov neeg siv kev koom tes uas coj ua tswv cuab thiab tiv thaiv cov phiaj xwm me me. Qhov no tsis yog tsuas yog txo qis kev tsim txom tab sis kuj txhawb kev koom tes hauv zej zog.

 

Dhau ntawm koj txoj haujlwm niaj hnub no, dab tsi cuam tshuam rau lub sijhawm ntev koj vam tias yuav ua rau lub chaw ua haujlwm thiab qhov project no?

 

Tsis pub dhau ob mus rau peb xyoos, kuv xav txog yam tsawg kawg tsib lub tuam txhab kev pabcuam hluav taws xob txuas ntxiv dua tshiab (RESCOs) tswj cov ntaub ntawv tseem ceeb tshaj 100 megawatts. Cov RESCOs no yuav hloov zuj zus mus dhau qhov kev tsim kho me me rau hauv cov chaw muab kev pabcuam dav dav uas suav nrog tiam, kev faib tawm, ntsuas, thiab kev saib xyuas cov neeg siv khoom thoob plaws ntau thaj tsam. Transparency yog qhov tseem ceeb rau kuv lub zeem muag. Kuv tau cog lus tias yuav muab cov ntaub ntawv nkag tau yooj yim ntawm REA cov dej num thiab cov hom phiaj zoo. Tsis tas li ntawd, kuv tab tom txhim kho lub phiaj xwm hluav taws xob hauv tebchaws los taug qab kev nce qib, nyiam kev nqis peev, thiab coj cov kev txiav txim siab qhov chaw cuam tshuam. Tshaj li cov hom phiaj pib no, kuv pom muaj peev xwm loj heev rau REA. Peb yuav dhau los ua ib qho kev hloov pauv tshiab los tsim kom muaj lub siab "scale-up" kev xav thoob plaws txhua tus neeg ua haujlwm thiab tsim lub phiaj xwm kev lag luam tshiab nrog KPIs meej. Kev siv hluav taws xob tsuas yog thawj kauj ruam xwb. Kuv lub hom phiaj yog kom tso tseg ib qho keeb kwm ntawm kev lag luam nyob deb nroog. Peb yuav ua tiav qhov no los ntawm kev cuam tshuam hauv kev lag luam hauv cov txiaj ntsig los qhib kev lag luam kev loj hlob thiab kev ua haujlwm.Thaum kawg, kuv tau tsav kom txo qis Nigeria qhov hluav taws xob tsis txaus, muab kev nkag mus rau 23 feem pua ​​​​ntawm cov neeg tsis muaj hluav taws xob. Qhov no yuav tso tseg ib qho qub txeeg qub teg ntawm kev lag luam nyiaj txiag ruaj khov thiab ua rau muaj kev cuam tshuam zoo.

 

Kev sib koom tes dab tsi yog qhib rau cov pej xeem Nigerian nrog REA txhawm rau txhawm rau nce kev nce qib mus rau kev siv hluav taws xob thoob tebchaws?

 

Echoing tus Honourable Minister qhov kev txhawj xeeb, kuv hais kom cov pej xeem los ua peb cov koom tes hauv kev tiv thaiv hluav taws xob infrastructure. Tshaj tawm tej yam tsis txaus ntseeg nyob ze ntawm kev teeb tsa. Kev sib koom tes yog qhov tseem ceeb rau kev ruaj ntseg lub zog yav tom ntej. Kev them nyiaj raws sijhawm rau cov kev pabcuam REA ua kom muaj kev pabcuam zoo. Kuv txoj kev mob siab rau qhib kev sib txuas lus tseem nyob ruaj khov, thiab peb yuav qhia cov ntaub ntawv qhia txog kev nce qib thiab cov ntaub ntawv kev ua tau zoo, tso cai rau pej xeem saib xyuas thiab kev lav phib xaub. Ua ke, peb tuaj yeem tsim kom muaj zog Nigeria zog los ntawm lub zog huv thiab txhim khu kev qha.

 

 

 

Xa kev nug
Xa kev nug